Sáng Kiến Kinh Nghiệm Chuẩn Hóa 2017

          A. PHẦN MỞ ĐẦU

I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.

1. Đặt vấn đề:

       Hiện nay, trong kì thi tốt nghiệp phổ thông quốc gia thì môn vật lý ra đề theo hình thức trắc nghiệm khách quan nên yêu cầu đặt ra là học sinh cần nhận dạng để giải nhanh và tối ưu các câu trắc nghiệm, đặc biệt là các câu trắc nghiệm định lượng là rất cần thiết để có thể đạt được kết quả cao trong kì thi. Do đó với những câu trắc nghiệm định lượng khá khó,để giải được theo cách bình thường các em phải làm rất dài và mất thời gian không kịp giải hết các câu trong đề.

2. Mục đích của đề tài:

Từ thực tế các bài toán khó cần rất nhiều thời gian và công thúc tính toán để giải nên nhiều giáo viên đã tìm phương pháp để có thể giúp các em học sinh giải quyết bài toán theo hướng nhanh nhất và chính xác nhất. Và bản thân tôi cũng đã cố gắng tìm tòi, tự nghiên cứu qua sách tham khảo, tài liệu trên internet từ đó rút ra cho mình phương pháp giải nhanh các bài toán khó một cách chính xác đó là phương pháp “Chuẩn hóa số liệu trong dạy học vật lý”.        

3. Lịch sử đề tài:

Đề tài phương pháp “Chuẩn hóa số liệu trong dạy học vật lý” không phải là một đề tài mới vì đã có rất nhiều sách tham khảo đã viết, tuy nhiên tôi thấy rất it giáo viên trong tỉnh đưa vào giảng dạỵ đại trà. Qua nghiên cứu tôi thấy được nếu nắm được phương pháp, nhận dạng được các dạng toán để áp dụng thì các bài toán khó sẽ trở nên nhẹ nhàng hơn rất nhiều không phải sử dụng quá nhiều các công cụ toán học, khi đó học sinh sẽ nhanh chóng giải được các bài toán khó và cảm thấy yêu thích môn Vật lý hơn.

4. Đối tượng sử dụng đề tài và phạm vi áp dụng:

       a. Đối tượng sử dụng đề tài:

       + Giáo viên dạy môn Vật lý lớp 12 tham khảo để hướng dẫn học sinh giải bài tập, đặc biệt là các giải các câu trắc nghiệm định lượng.

       + Học sinh học lớp 12 luyện tập để kiểm tra, thi môn Vật Lý.

       b. Phạm vi áp dụng:

          Phần dòng điện xoay chiều của chương trình Vật Lý 12 – Ban Cơ bản.

II. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

       - Xác định đối tượng áp dụng đề tài.

        - Đưa ra phương pháp chung. So sánh cách giải truyền thống và cách dùng “phương pháp chuẩn hóa”

        - Tập hợp các bài tập trong sách bài tập, trong các đề thi tốt nghiệp THPT, thi tuyển sinh ĐH – CĐ.

       - Có hướng dẫn giải và đáp số các bài tập minh họa để các em học sinh có thể kiểm tra so sánh với bài giải của mình.

       - Có các câu trắc nghiệm tự luyện tập cho học sinh.

III. NỘI DUNG CỦA ĐỀ TÀI:

PHẦN I : GIỚI THIỆU PHƯƠNG PHÁP CHUẨN HÓA SỐ LIỆU TRONG DẠY HỌC VẬT LÝ

PHẦN II: VẬN DỤNG GIẢI CÁC BÀI TOÁN MẠCH ĐIỆN XOAY CHIỀU

PHẦN III: BÀI TẬP TỰ LUYỆN

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

B - NỘI DUNG

PHẦN I : GIỚI THIỆU PHƯƠNG PHÁP CHUẨN HÓA SỐ LIỆU TRONG DẠY HỌC VẬT LÝ

I. Phương pháp chung:

Phương pháp “Chuẩn hóa số liệu” là dựa trên việc thiết lập tỉ lệ giữa các đại lượng vật lý (thông thường là các đại lượng cùng đơn vị), theo đó đại lượng này sẽ tỉ lệ theo đại lượng kia với một hệ số tỉ lệ nào đó, nó giúp ta có thể gán số liệu đại lượng này theo đại lượng kia và ngược lại.

Dấu hiệu nhận biết để áp dụng phương pháp này là bài ra sẽ cho biết các tỉ lệ giữa các đại lượng cùng đơn vị; hoặc là biểu thức liên hệ giữa các đại lượng ấy với nhau có dạng tỉ số. Sau khi nhận biết, xác định được “đại lượng cần chuẩn hóa” thì ta bắt đầu tính toán, việc xác định được “đại lượng cần chuẩn hóa” thông thường sẽ là đại lượng nhỏ nhất và gán cho đại lượng ấy bằng 1, các đại lượng khác sẽ từ đó biểu diễn theo “đại lượng chuẩn hóa” này.

Như vậy ý nghĩa của chuẩn hóa là làm đơn giản các phép tính, giảm thiểu tối đa ẩn sốvà đưa đến phương trình đơn giản đề bấm máy tính nhanh gọn phù hợp với tính chất của thi trắc nghiệm.

II. Ví dụ cơ bản:

Cho phương trình x2 + xy – 2y2 = 0 (x,y ≠0)(*). Tính tỉ số ?

-Cách làm thông thường:

Chia hai vế cho y2  (hoặc x2) ta được

- Cách chuẩn hóa:

 Ta chuẩn hóa x = 1 (hoặc y = 1)

Khi đó phương trình (*) trở thành: 1 + y – 2y2 = 0

* Lưu ý:

- Ở phương trình (*)  vế trái và vế phải phải đồng bậc (Nếu xét cho bài toán vật lý th&